سایت گردشگردی

پدیده شفق قطبی

شفق قطبی یک پدیده‌ی خیره‌کننده است که در طی آن، نورهای رنگی صورتی، قرمز، سبز و… در آسمان شب پدیدار می‌شود. این پدیده‌ی تماشایی در عرض‌های نزدیک به ۲ قطب به وجود می‌آید و یکی از هفت عجایب طبیعی جهان است.
به پدیده‌ی شفق قطبی، نور قطب شمال هم می‌گویند که بیشتر در آسمان عرض‌های جغرافیایی شمالی مانند نروژ، سوئد، فنلاند و…  دیده می‌شود بااین‌وجود در عرض‌های جغرافیایی جنوبی هم شفق قطبی دیده می‌شود اما ازآنجایی‌که در این مناطق جمعیت کمتری زندگی می‌کنند، کمتر موردتوجه بوده است.
چه توجیه علمی‌ای می‌توان برای این پدیده داشت؟
در ابتدا تحقیقات زیادی  درباره‌ی این پدیده و چگونگی تشکیل آن انجام شد که هیچ‌کدام نتوانستند توضیح درست و کاملی در رابطه با آن بدهند تا اینکه در قرن بیستم، دانشمندی نروژی به نام کریستین بیرکلاند (Kristian Birkeland) نظریه‌ی کاملی در رابطه با این پدیده توانست بدهد. این دانشمند ثابت کرد الکترون‌هایی که از خورشید رها می‌شوند، به دلیل میدان مغناطیسی‌ای که در ۲ قطب زمین وجود دارد، به این قسمت می‌روند و بعد طبق فعل‌وانفعالاتی با جو زمین، این نورهای رنگی ایجاد می‌شوند.البته پدیده‌ی شگفت‌انگیز شفق قطبی فقط در کره‌ی زمین اتفاق نمی‌افتد بلکه در سیاره‌های دیگری مانند مشتری و یا نپتون هم دیده‌شده است.
شکل شفق‌های قطبی تغییر می‌کند!
جالب است بدانید که شفق‌های قطبی گاهی هرچند ساعت یک‌بار و گاهی فوراً تغییر شکل می‌دهند. مقدار نور ساطع‌شده از آن‌ها هم متفاوت است، گاهی بسیار کمرنگ و به حالت محو است و گاهی آن‌قدر پررنگ و واضح است که می‌توان زیر نور آن‌ها کتاب خواند!
از شفق‌های قطبی بیشتر بدانید
به‌طورکلی حقایقی راجع به شفق قطبی وجود دارد که لازم است بدانید. شفق‌های قطبی بیشتر در عرض‌های جغرافیایی بالایی دیده می‌شوند مثلاً در کشوری مثل کانادا و یا نروژ، این پدیده تااندازه‌ای شگفت‌انگیز است که پیشنهاد می‌کنیم فوراً یک بلیط هواپیما را رزرو کرده و خودتان را به یکی از این کشورها برسانید.این حیرت‌آورترین پدیده، به شکل‌های مختلفی مانند نوارهای رنگین، ابرهای تکه‌تکه و… در آسمان ظاهر می‌شوند و نورهای متفاوتی دارند.
شهرهای زیادی در دنیا وجود دارند که می‌توانید شفق قطبی را در آن‌ها بینید، بااین‌حال این پدیده در ۲ شهر  ترومسو در نروژ و یلونایف در کانادا، جلوه‌ی بیشتری دارد.همان‌طور که در ابتدای این نوشته گفته شد، شفق قطبی می‌تواند رنگ‌های مختلفی داشته باشد که تفاوت رنگ‌ها به ۲ عامل مولکول گازی دخیل در این پدیده و ارتفاع اتفاق واکنش بستکی دارد. مثلاً رنگ‌های آبی و سبز از واکنش در ارتفاعات پایین‌تر و رنگ قرمز از واکنش در ارتفاعات بالاتر ناشی می‌شوند.